Portal Poemax jest prowadzony we współpracy ze stowarzyszeniem Salon Literacki

wędrowną nocą
jedynym powiernikiem
śpiewne cykady
Ilość odsłon: 529

Komentarze

luty 09, 2026 13:59

nocna wędrówka
wśród pól
krzyk cykad

tak tylko swoje trzy grosze...

luty 09, 2026 13:42

jedynym powiernikiem
śpiewne cykady -

ja się domyślam, że cykady "śpiewają", po prawdzie to terkoczą, że czasem nie da się wytrzymać, że są śpiewne to nasza, ludzka kategoria estetyczna, co komu się tam podoba. Ponadto pisanie, że cykady są jedynym powiernikiem, to przypisywanie owadom ludzkich cech, sugestia, że nocny wędrowiec cokolwiek cykady obchodzi, że zwierza się im, a one słuchają. Ale ja nie jestem ekspertem od haiku, aczkolwiek kilka napisałem, oto jedno z moich ulubionych:

piątkowy wieczór
Janusz spotkał kolegę
i co miał zrobić

luty 09, 2026 13:07

Ach! To bardzo ładne haiku mojego autorstwa. Dziękuję za przywołanie. Ma wyraźne kireji.
Proszę nie odbierać uwag osobiście, każdy ma prawo do swojej opinii. Chodzi wszak o pracę że slowem.

Jeśli Pan sobie nie życzy komentarzy, uszanuję to.

luty 09, 2026 12:00

Polemika z Panią, to jak kopanie się z koniem.

wiosenny pocałunek -
trzepoczą motyle
na mojej sukience

Proszę mi powiedzieć, w którym miejscu tego haiku czerpie Pani z filozofii zen? Pomijam już fakt bezzasadnego zastosowania animizacji. Ożywianie przedmiotów i eksponowanie ich w owej formie literackiej to nadużycie dużego kalibru. Podobnie jak przypisywanie zwierzętom, roślinom czy rzeczom cech ludzkich. Przykłady:
uśmiechnięte słońce
zatroskany świerszcz
czy
spocona chryzantema

tutaj akurat w rozumieniu kwiatu, z którego spływają krople rosy.

luty 09, 2026 11:13

Haiku to coś więcej niż poezja. To literacki powiew zen.

Przymiotniki osłabiają metaforę i "kireji" (cięcie myśli), burząc naturalny rytm i przestrzeń dla interpretacji. - taki fragment znalazłam, który dobrze oddaje to co myślę.

Oraz: Semantyka haiku, oparta na niedopowiedzeniach i konkretnych obrazach, czerpie z zen poprzez nacisk na bezpośrednie doświadczenie chwili obecnej.
Semantyka w haiku to głównie niedokończenie, niedopowiedzenie, miejsce na interpretację czytelnika.

luty 09, 2026 11:05

Autor haiku podąża ścieżką wijącą się pośród łanów zbóż, a jedynym jego odbiorcą z racji przedłożonej pory dnia są jedynie użyte tutaj cykady. Bądź: autor haiku przemierza ciągnący się pośrodku wioski gościniec, a jedynym kompanem jego wyprawy z racji przedłożonej pory dnia są jedynie użyte tutaj cykady. Jeden obraz. PS.W poprzednim komentarzu objaśniłem zasadność zastosowania trzech przymiotników w powyższej miniaturze z uwagi na ich odmienność semantyczną.

luty 09, 2026 10:50

Jeśli jest za dużo przymiotników, to ja bym zrezygnował ze "śpiewne". Jeśli zrezygnujesz, z "wędrowną" to wtedy nie wiemy, że ktoś wędrował, a jeśli zrezygnujesz z "nocą", to wtedy nie wiemy, że wędrówka miała miejsce nocą, a oba słowa są ważne dla nastroju i określają sytuację. "Cykady" - moim zdaniem wystarczą, domyślimy się, że śpiewały.

luty 09, 2026 09:26

"przymiotniki mogą wzmacniać zmysłowość ale ich nadmiar grozi przeciążeniem percepcyjnym i rozmyciem głównego obrazu"

sam zacytowałeś uwagę, która potwierdza to co napisałam. masz dwa wątki - wędrówkę, i powierzanie tajemnic (lub niepowierzanie). co jest głównym obrazem?

luty 09, 2026 07:55


Haiku:
wędrowną nocą
jedynym powiernikiem
śpiewne cykady

W poezji krótkiej, a zwłaszcza w haiku, przymiotnik pełni funkcję nie tylko deskryptywną, ale także strukturalną i afektywną. Ze względu na ograniczoną długość tekstu, każdy wyraz musi być nośnikiem znaczenia, nastroju lub obrazu. Przymiotniki mogą wzmacniać zmysłowość, ale ich nadmiar grozi przeciążeniem percepcyjnym i rozmyciem głównego obrazu.

| Przymiotnik | Rzeczownik | Funkcja semantyczna | Funkcja stylistyczna | Efekt |
|-------------|------------|---------------------|-----------------------|-------|
| *wędrowną* | nocą | kinetyczna, temporalna | dynamizacja obrazu, personifikacja | nadaje nocy ruch, sugeruje przemijanie |
| *jedynym* | powiernikiem | wartościująca, relacyjna | intensyfikacja emocji | podkreśla samotność i intymność |
| *śpiewne* | cykady | modalna, audytywna | humanizacja dźwięku | nadaje cykadom cechę ekspresji, łagodzi ton |

Każdy przymiotnik działa w innej domenie zmysłowej lub semantycznej: ruch (czas), relacja (uczucie), dźwięk (zmysł słuchu). Taka dystrybucja minimalizuje ryzyko redundancji i pozwala na wielowarstwową interpretację.
Z perspektywy psycholingwistyki i teorii przetwarzania języka:
- Obciążenie poznawcze: trzy przymiotniki w krótkim tekście mogą zwiększyć złożoność przetwarzania, ale tylko wtedy, gdy są semantycznie zbieżne. W tym przypadku ich różnorodność semantyczna ułatwia integrację obrazu.
- Efekt „tu i teraz”: haiku dąży do impresji chwili. Imiesłów- wędrowną - może wprowadzać rys narracyjny, co nieco wydłuża percepcję temporalną, ale niekoniecznie ją rozmywa — może wręcz pogłębiać kontemplacyjny charakter utworu.
- Zmysłowość: przymiotniki aktywują różne kanały percepcji (wzrok, słuch, kinestezję), co sprzyja synestezyjnemu odbiorowi.
W tradycji japońskiej haiku unika się nadmiaru epitetów, preferując rzeczowniki i czasowniki jako nośniki obrazu. Jednak w adaptacjach europejskich, zwłaszcza w poezji polskiej, obserwuje się większą swobodę ekspresji, w tym częstsze użycie przymiotników. Kluczowe jest, by nie naruszały one zasady ekonomii i nie przesłaniały obrazu.
W analizowanym haiku przymiotniki nie są ozdobnikami, lecz nośnikami znaczenia. Ich obecność jest zgodna z zasadą „maksimum treści przy minimum słów”.
Liczba przymiotników (trzy) nie stanowi przesycenia, ponieważ każdy z nich pełni odrębną funkcję i wzmacnia inny aspekt obrazu.
- Ich rozmieszczenie (po jednym na wers) zapewnia równowagę i przejrzystość.
- Potencjalne ryzyko narracyjności (wędrowną) nie przekracza granic gatunkowych i może być uznane za świadomy wybór estetyczny.
- Haiku zachowuje zwięzłość, wielozmysłowość i kontemplacyjny ton — przymiotniki są integralną częścią tej struktury.

Użycie trzech przymiotników w tym haiku jest uzasadnione i funkcjonalnie spójne. Nie występuje przesycenie, lecz świadoma, precyzyjna selekcja środków językowych służących budowie złożonego, lecz klarownego obrazu. Dziękuję. Pozdrawiam.

luty 08, 2026 11:54

Serdecznie witam i pozdrawiam. L.